ՀԵԹԱՆՈՍ ԽՈՍՏՈՎԱՆՈԻԹՅՈԻՆ

Խաչդ հեռու տար, օրհնյալ քահանա,
Ես ոչինչ չունեմ խոստովանելու,
Ես այս աշխարհից պիտի հեռանամ՝
Իմ ապրած կյանքը զանգահարելով։

Որքան Էլ քաղցած, որքան Էլ տկար,
Ես չբախեցի դարպասները ձեր,
Մարմինս՝ թշվառ, հոգուս մեջ սակայն
Ղողանջում Էին երկնային գանձեր։

Ինքս եղա ինձ և՛ ծառա, և՛ տեր,
Իմ խոտորվողն ու իմ խորհրդատուն,
Էլ ես ո՞ւմ համար պիտի աղոթեմ,
Ումի՞ց աղերսեմ վերին թողություն։ Continue reading “ՀԵԹԱՆՈՍ ԽՈՍՏՈՎԱՆՈԻԹՅՈԻՆ”

Advertisements

Կարևոր ներկայություն

ngmDn9gNZvdScji4YjVgdnJrAXՆՈՐԱՅՐ ԱԴԱԼՅԱՆ
«Գրական թերթ», 02/11/2007

Մեր Իգնատ Մամյանը բազմաշնորհ գրող է, ասացի՝ մեր, որովհետև նա բոլորին է պատկանում և ոչ թե գրական հոսանքի այս կամ այն երևույթին: «Հանդի հաց», «Երկնաքարեր», «Ոգեկանչ», «Վայրի մեղր» Ժողովածուներում նա զգացմունքային բանաստեղծ է, «Մեթերհեմ բանտի կալանավորը», «Վիրավոր լեռան ճիչը» և «Մարտնչող լեռնահովիտ» գրքերում՝ կյանքը հիանալի ճանաչող վիպասան, նաև տասնյակ պատմվածքներ, ակնարկներ ու էսսեներ է գրել: Նրա գլխավոր ժանրերից է և հրապարակախոսական հոդվածը, այստեղ նա գտնվում է մեր լավագույն հրապարակագիրների շարքում և, հակառակ ոմանց, չի նեղվում այդ հարևանությունից, քանի որ ունի և՛ կենսական ասելիք, և՛ արտահայտման ինքնահատուկ միջոցներ: Continue reading “Կարևոր ներկայություն”

Աշխարհն իր ողջ խնդությամբ

Աշխարհն իր ողջ խնդությամբ
Ու ցավերով իր անքուն
Փոքրիկ մի պահ է միայն
Ցոլում մարդու հայացքում։

Մի ակնթարթ… ու մեկեն,
Այդ պահի մեջ փութանցիկ,
Պարզ են դառնում անմեկին
Ամեն խորհուրդ ու գաղտնիք։

Իմաստն ուրիշ է դառնում
Լույսի, օդի ու հողի,
Եվ դա լինում է վերջին
Հայացքի մեջ մեռնողի…

… Եվ ինչպիսին էլ ծնվեն,
Արքա ապրեն, թե անտուն,
Մարդիկ մեռնում են որպես
Հանճարեղ ու իմաստուն։

©Իգնատ Մամյան
«Վայրի մեղր», Երևան, 1999։

Հազարից մեկ գրվող բանաստեղծություն

Բանաստեղծ Իգնատ Մամյանը 18 գրքի հեղինակ է: Զարմանալի կհնչի, սակայն այդքանից միայն 5-ն է բանաստեղծությունների ժողովածու: Գրողը մտել է նաև արձակի տարածք, և սա է արձանագրված փաստը: Չբացատրի, չապացուցի էլ՝ ամենավերջին քերթվածը («Հին ընկերներիս») կարդում ես ու հասկանում, որ ժանրային անցումը փուլային անհրաժեշտություն չի եղել, այլ հոգու կատարելագործված պահանջ:

* * *

Հին ընկերներիս

Շքեղ գնացքները կհեռանան կրկին
Իրենց երանելի նվագներո՜վ, լույսո՜վ,
Ու հին կայարանի անձրևահար մայթին
Մենք կմնանք դարձյալ մեր հի՜ն մի քանիսով:

Մենք եմ ասում, սակայն ես ձերը չեմ արդեն,
Ոչ էլ իմն եմ, ոչ էլ մեկինն այս աշխարհում,
Ես մշուշի խորքում տարուբերվող լապտեր
Ու չգիտեմ՝ արդյոք ո՞ւմ համար եմ վառվում…

Իմ լույսն իմ օրերի հիշողությունն է թանկ
Ու խավարն ու քամին որքան էլ ինձ տանջեն,
Ես չեմ կարող փոխել իմ սերն ատելության
Եվ անիծել մեկին, ում եղբայր եմ կոչել …

Ես ձեր մեջ եմ սփռել կարոտներն իմ անքուն,
Երազներն իմ բոլոր ձեզ եմ շշնջացել,
Եվ հին սիրո լույսն եմ ահա շողարձակում,
Լույսը, որ ոչ ոքի հարկավոր չէ գուցե:

…Սերերում այս հանգչող, երգերում այս տկար
Ես ձերը չեմ հիմա, ոչ էլ իմն եմ արդեն,
Սակայն պիտի ցոլամ, պիտի վառվեմ այնքան,
Մինչև մառախուղից ինձ քարերով ջարդեն:

Continue reading “Հազարից մեկ գրվող բանաստեղծություն”

Չլդրանի կռիվը

Հատված «Արծիվների օրենքը» փաստագրական վիպակից

Արծիվների առաջին գումարտակը կազմավորվեց ընդամենը մի քանի օրվա ընթացքում: Նախապատրաստության բոլոր հարցերում արարողապետը Գարիկ Շառոյանն էր: Զինյալ շարժմանը նա մասնակցում էր առաջին օրից, Նոյեմբերյանում ջոկատ էր ղեկավարել, Գորիսի ինքնապաշտպանական կռիվներում գումարտակ էր առաջնորդել՝ դառնալով իսկական կադրային հրամանատար, և պատահաբար չէ, որ նրան էր վստահված դեպի Ղարաբաղ ելնող «Արծիվ-1»-ի ամբողջ նախապատրաստությունը: Continue reading “Չլդրանի կռիվը”

«Հարգում եմ աչքերի մեջ ուղի՛ղ նայող տղամարդկանց»

Հ Ե Տ Ք Ե Ր

«Հիշում եմ սարսուռով: 85-ի գարնանը իմ հայրենիքում կռունկների երամը կործանվեց ջրամբարում: Նրանք չվել էին աշնանը, երբ ջրամբարը դատարկ էր…Ցավալի է, իմ սերնդակից գրողների երամը ևս կործանվեց…»:

Սրանք գրող Իգնատ Մամյանի խոսքերն են,որ նա ցանկացավ տեսնել մեր հարցազրույցի առաջաբանում: Իգնատ Մամյանը Վանո Սիրադեղյանի նախընտրական շտաբի պետն էր, իսկ հարցազրույցը վերաբերում է Վանո Սիրադեղյանին:

-Պրն Մամյան, Վանո Սիրադեղյանն անմեղ չէ, ինչպես անմեղ չեն իր ընկերները, որոնք այսօր իշխանության բուրգում են:

-Իմ համոզմամբ, մեղավոր և անմեղ բառերը շատ ծանր հասկացություններ են: Ո՛չ ես , ո՛չ դու, ո՛չ էլ մեր գրական աշխարհը, ո՛չ էլ «Երկիրը» իրավունք չունեն ոչ միայն Վանոյին, այլև ցանկացած մեկին մեղավոր կամ անմեղ անվանել: Դրա համար կա դատարան: Միայն դատարանը կարող է ասել՝ այս մարդը հանցագո՞րծ է, թե՞ հանցագործ չէ: Continue reading “«Հարգում եմ աչքերի մեջ ուղի՛ղ նայող տղամարդկանց»”

Ոսկեպարյան ողբերգության իրապատումը

«20-րդ դարավերջն է, համաշխարհային քաղաքակրթության արծաթե կարգերը ղողանջելով անցնում են մարդկային բանականության պողոտաներով, իսկ ես կրկնում եմ միջնադարի իմ ցավեղբոր հառաչանքը.

-Արցունքոտ է գիրս ու գրիչս դողդոջ, զի նորեն եկավ աղետ և թափվեց արյուն… Ցավ են սփռում զանգերը, և մութից արյան հոտ է փչում… Երկրի հողը տնքում է չարի ոտքերի տակ, երկիրը լցվում է նահատակների հառաչանքով: Ահավասիկ դարձյալ եկել է արյունարբուն` բերելով արցունք ու ավեր, ու նորեն պիտի գա, զի կարեկից է ամենայն ոք, բայց` ոչ օգնական… »:  Continue reading “Ոսկեպարյան ողբերգության իրապատումը”

ՀԱՅԸ

Տերը թռչունին ստեղծեց երկու սքանչելի նպատակով. երկնքի ամայությունը մխիթարելու և նրա ամպ ու անձրևի տակ տառապող մարդու մեջ երազանքը պահպանելու համար: Նայի՛ր թռչունին, տե՛ս նրա ճախրը ազատության ոլորտներում, և տանջանքին վերանալով գնա: Դեպի խորհրդավորը, հրաշալին, անվախճանը: Հասնելը կարևոր չէ, հասնելու տենչով ապրելն է կարևորը:
Այս իմացությունը մեր մեջ թափանցում է երևի թե առաջին սիրո հետ, և վաղ պատանության այն օրերին, երբ ես ճանաչեցի Գևորգ Գրիգորյանին, մենք արդեն վայելում էինք չբացատրված այդ հոգեկան առնչությունը: Չգիտեմ ով, չգիտեմ ինչու կամեցավ, որ հինգ տարով ես հեռանայի սերերի ու տագնապների իմ էություն-աշխարհից և աննպատակ գոյություն քարշ տայի առողջարանային մի փոքրիկ քաղաքում: 15 տարեկան պատանի, ամբողջ ներսս հեռավոր լեռներից եկող զանգի ղողանջ (որը հետո պիտի կոչվեր բանաստեղծություն), և իմ ապրումների հետ որևէ կապ չունեցող զբաղմունք` ոչխարաբուծության ու կաթի տեխնոլոգիայի ուսանում: Continue reading “ՀԱՅԸ”

Հ Ե Ռ Ա Ց Ո Ղ Ի Ն

Արդեն ուշ է, հարազատս, արդեն ուշ է,
Բախտը՝ դաժան, հույսն՝ ավելորդ, մորմոքն՝ իզուր…
Ո՞ւր ես գնում, դեմդ՝ անձրև, դեմդ՝ գիշեր,
Ու ոչ մի տեղ, քեզ ոչ մի տեղ չեն սպասում։

Անցյալն ի՞նչ է. չարչարանքի տխրահանդես—
Մարող ձայներ, մշուշոտված պատկեր ու գիծ.
Դառնատեսիլ օրերի մեջ ոչ դու, ոչ ես
Չփրկվեցինք հավերժական տառապանքից։ Continue reading “Հ Ե Ռ Ա Ց Ո Ղ Ի Ն”