ԱՂՈԹՔՆԵՐ ՄՈՐՍ ՇԻՐՄԻՆ

Օգոստոսի 22-ը բանաստեղծ, արձակագիր, հրապարակախոս
Իգնատ Մամյանի ծննդյան օրն է…

* * *

Մեծ աշխարհի փոքր անկյունում նրա վերջին լուսանկարը: 23/06/2008թ.
Մեծ աշխարհի փոքր անկյունում նրա վերջին լուսանկարը: 23/06/2008թ.

1. Թաղում

Ձյուն էր, դագաղ ու քամի,
Ու մրսող թափոր:
Դեմքը հպած դագաղին՝
Տնքում էր մի որբ:

Ծեր էր մայրը դագաղում,
Եվ քիչ էր լացը…
Որբը այնպե՜ս էր ուզում
Հեկեկալ բարձր,

Նա տնքում էր ու երդվում
Մշուշից ձյունե,
Թե մայրերը ծերություն
Եվ տարիք չունե՜ն… Continue reading “ԱՂՈԹՔՆԵՐ ՄՈՐՍ ՇԻՐՄԻՆ”

Advertisements

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՆԵՐԸ

Մենք փոքրի՜կ, փոքրիկ թագավորներ ենք
Մեր փոքրի՜կ, փոքրիկ տիրություններով։
Եվ դրոշները մեր արքայական
Ծփում են բոլոր քամիների մեջ,
Եվ նժույգները մեր արքայական
Վրնջում են խուլ
Դարպասների դեմ Անհայտ աշխարհի,
Եվ նիզակներից մեր արքայական
Աստղերի դեղին արյունն է ծորում։

Գահե՜ր ենք տիրում,
Զորքե՜ր ենք ցրում,
Տիրակալներ ենք վերցնում գերի,
Ու հանուն այդ մեծ հաղթանակների‘
Խնջույք ենք սարքում աստղերի գինով
Անհայտ աշխարհի ճանապարհներին։ Continue reading “ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՆԵՐԸ”

ԵՐԳ ՊԱՏԱՆՈՒԹՅԱՆ

Անտառավերջի կաղնիների տակ
Մենք բաժանվեցինք։
Եվ նա՝ արարված
Ամպրոպի լույսից, մեղրի բուրմունքից
Ու մթնշաղից,
Մնաց հավիտյան այն հովիտներում,
Որպես կաղնուտում նվագող քամի
Եվ լեռնաձիու

Խոնավ աչքերում շողացող թախիծ։
Նա մնաց որպես
Հավիտենական ձայնը ջրվեժի-
Անդունդների մեջ
Անվախճանորեն հնչող արձագանք,
Եվ ձորերն ի վար, հովիտներն ի վար
Ահա խենթորեն
Ծաղկաթերթեր է թափում կապուտակ։

Continue reading “ԵՐԳ ՊԱՏԱՆՈՒԹՅԱՆ”

Գիրք՝ ապրելու ժամանակների

vogekanch

«Կյանքս չի փոխվել իմ ծննդյան օրից: Ես աճել, զորացել եմ անթիվ հազարամյակների ընթացքում»:

Ջեկ Լոնդոնի այս իմաստությունն է իր «Ոգեկանչը» գրքի բնաբան ընտրել Իգնատ Մամյանը: Մարդը ծնվում է ինչ-որ թվականի, բայց նրա ոգին ծննդյան թվական չունի: Այն գալիս է անհիշելի ժամանակներից, գալիս է ամեն ինչ տեսած, ամեն վերելք ու վայրէջք ապրած, գալիս է երջանիկ ու ապաբախտ, հաղթանակած ու պարտված, այդ ամենի մեջ մշտական երիտասարդություն նվաճած, գալիս է «խաչակիր անցյալով» ու ապագայի երազանքներով: Եվ նա, այդ ոգին, այդ աննկուն ուղևորը, առաջինը ճանաչում է իրեն անցյալում, հետո միայն ներկայում:

Continue reading “Գիրք՝ ապրելու ժամանակների”

ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ ՏԱՆՈՒՄ ԷՐ ԴԵՊԻ ՄԱՀ

Դարեր անցան, ու այդպես էլ չհասկացանք, որ հայրենիքի սեր կոչվածը կեղծ և սխալ արտահայտություն է: Սիրում են կնոջը, երեխային, մերձավորին: Հայրենիքը հեռու կամ մոտ որևէ մեկը չէ, որին սիրես կամ չսիրես: Մի՞թե հնարավոր է սիրել օդը, որ շնչում ենք, ջուրը, որ խմում ենք, արևի տաք լույսը, որի ներքո հարատևում է մարդկային գոյությունը: Դրանք կենսական և բացարձակ անհրաժեշտություններ են, առանց այդ ամենի բացառվում է կյանքը՝ ոչ միայն տխուր կամ ուրախ, այլև ընդհանրապես: Եվ իր ազգի արյունն ու ճակատագիրը կրող մարդու համար ամենայն ինչ բացառվում է նախ և առաջ առանց հայրենիքի: Եղել են ու կան Սարոյանի պես վիթխարի անհատականություններ, ովքեր պարզապես ապրելուց բացի ազգային գեներով, հավատով ու նպատակներով դրսևորվել են նաև հայրենիքի աշխարհագրական տարածքից դուրս: Բայց դրանում գաղտնիք չկա. այդ մեծերը հայրենիքը կրում են իրենց մեջ… Continue reading “ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ ՏԱՆՈՒՄ ԷՐ ԴԵՊԻ ՄԱՀ”

ՄՈԻՐԱՑԿԱՆԻ ՄԱՀԸ

Սիրտը ճչում հին մեղքերից,
Ցավը մարմինն էր ծվատում:
Մրոտ խորշի թաց պատերից
Գարշահոտ ջուր էր կաթում:

Վերջն էր, ու նա դողդողալով
Մոտիկ մահվան ահեղ շնչից,
Խեղված մարմինը քարշ տալով՝
Մի կերպ ելավ մռայլ որջից:

Մի կերպ հասավ ու վախվորած
Բախեց դուռը եկեղեցու.
— Ես երկինք եմ գնում, ասաց,
Ի՞նչ հաղորդեմ տեր Աստըծուն: Continue reading “ՄՈԻՐԱՑԿԱՆԻ ՄԱՀԸ”

Ձյուն է գալիս

Ձյուն է գալիս։
Երկինքն աչքիս
Մի տխրամած հուշ է դառնում։
Ինձ թվում է՝
Աշնանն օտար երկիր չված
Կարապներն են
Հեռուներից վերադառնում,
Որ գտնելով մանկության ջինջ
Լիճը սառած՝
Արտասվելով ցած են թափվում
Թևատարած…
Ձյուն է գալիս։

©Իգնատ Մամյան
«Սովետական գրող» հրատարակչություն, Երևան, 1978:

ՊԱՐԶԱՊԵՍ ԱՐԻ…

Անձրևը շուտով կփոխվի ձյունի,
Արդեն շնչում է հողմը տանիքին։
Իմ խրճիթն այնքա՜ն բաց ճեղքեր ունի,
Ո՞նց եմ ապրելու սառնամանիքին։

Մի՛ վերադարձիր, պարզապես արի,
Օգնիր՝ նորոգենք այս տնակը խեղճ,
Ախր դու գիտես, թե բուքն ինչ կանի,
Դու էլ ես, ախր, ապրել նրա մեջ։ Continue reading “ՊԱՐԶԱՊԵՍ ԱՐԻ…”

Եռերգություն Երևանին

  1. Հավերժության բանաձև

Նիրհեք հանգիստ հողի տակ, օ՛ քաղաքներ կործանված
Արքաներով իմաստուն, տաճարներով լուսաշող,
Ձեզ տրվել էր ամեն ինչ՝ սեր ու պատիվ, փառք ու հաց,
Դուք ունեցաք ամեն ինչ՝ բացի… Ոգին հավերժող։

  1. Քաղաքը

Մասիսների բիբլիական շուքի տակ,
Մասիսների հավերժությամբ ներշնչված,
Ապրում է հի՜ն, նաիրական մի քաղաք՝
Ներսում արև ու լեգենդներ աստղամած։

Ներսում կարոտ և աղոթքներ տունդարձի
Գիր ու մատյան, մեղեդիներ հոգեթով,
Ու նաև ցավ, որ կրում են առնացի
Հնամենի զորությամբ ու հավատով…

Ու որպես նավ՝ Հավերժության օվկիանում,
Ճերմակ Մասիսն արած կայմ ու առագաստ,
Դեպի շքեղ հորիզոններ է տանում
Մեր սերերն ու երազները աստղավարս։ Continue reading “Եռերգություն Երևանին”