«Մարտնչող լեռնահովիտ»

Փաստագրական վեպ, «Արայի լեռ փրինթ» ՍՊԸ, 2006: Նկարիչ` Գրիգոր Մարիկյան:
Գիրքը պատմում է Նոյեմբերյանի շրջանի Կոթի գյուղի 1991–1994 թթ ինքնապաշտպանության մասին՝ հիշարժան դեպքերով ու դեմքերով, հանգամանքների խոր վերլուծությամբ։
Նրա Էջերից ընթերցողը կիմանա, թե ադրբեջանական բնակավայրերով շրջապատված լեռնագյուղի տղամարդիկ ինչպիսի հերոսությամբ Էին մարտնչում իրենց ծննդավայրի պահպանության համար։
Այս վեպը պատերազմական իրադարձություններին նվիրված չորրորդ գիրքն Է։

ԽՈՍՔ ԳՐՔԻ ՀԵՐՈՍՆԵՐԻՆ

Ես մեղվի նման նշո՜ւյլ-նշույլ հավաքեցի ձեր հի­շողության նեկտարը` արարելու համար այս գիրքը որ­պես մեղրահաց։ Որպես սիրո և սխրանքների մատյան, որ սերունդներին պատմելու է ձեր ըմբոստ ուժի և հզոր արժանապատվության մասին։

Գյուղի ինքնապաշտպանության հրեղեն օրերին ես ձեզ հետ չեմ եղել դիրքերում, չեմ մասնակցել զոհված­ների գիշերային հուղարկավորությանը, չեմ ապրել տների պատերին պայթող արկերի սարսափը։ Բայց ես պիտի խոսեմ այդ ամենի մասին և իրավունք չունեմ սխալվելու։ Ես ապավինում եմ արյունոտ օրերի ձեր վերապրումներին, իրադարձությունների ձեր սկզբունքա­յին գնահատումներին։ Տասնհինգամյա վաղեմության դեպքերը դրվագ առ դրվագ վերականգնելու ճանապարհին իմ մեջ անընդհատ հնչում էր սկանդինավյան երկրի սքանչելի լեգենդը…

Հաղթող բանակի զորապետը հրամայում է իր մոտ բերել շղթայակապ ռազմագերուն, որի քաջությամբ հիացած էր։

— Քեզ տալիս եմ կատարյալ աղեղ և մի ոսկե նետ,- ասում է նա։ Հիսուն քայլի վրա օդում կախված կլինի խնձորը։ Եթե ոսկե նետը ճեղքի այն, դու փառք ու պաւովով կվերադառնաս քո երկիր, եթե ոչ` կհանձնվես մո­ռացության զնդաններին…

…Գրիչը դողում է ձեռքիս, ես ինձ զգում եմ սկան­դինավյան ռազմագերու վիճակում ոսկե նետի և խնձորի հետ։ Շատ եմ ուզում, որ իմ խոսքն անցնի ճշմար­տության միջով։ Եվ ահա նետն արձակված է պիրկ աղեղից, թռչում է դեպի օդում կախված խնձորը…

Այս գրքում առանձին խիզախ մարդկանց սխրանք­ներով ստեղծվում է Կոթիի ամբողջական կերպարը։ Այ­սինքն գրքի հերոսը Կոթին է իր զավակներով, իր ըմբոստությամբ, արհավիրքների դեմ բարձրացող իր հզոր կամքով։ Եվ եզակի է գիրքն իր բնույթով ու էությամբ։ Նրա գործող անձինք ու ընթերցողները նույն մարդիկ են` կոթեցիները։ Գիրքը չի վաճառվելու ոչ մի գրախա­նութում, քանզի առուծախի ապրանք չէ։ Հովանավորի կողմից նվիրվելու է կոթեցի բոլոր ընտանիքներին ան­կախ նրանց ներկա բնակության վայրից։ Իմ քառասուն տարվա ընկեր Մարատ Ջանվելյանի առաջարկությամբ ես այն ստեղծում եմ որպես հոգևոր ընծա իր ծննդա­վայրի, նրա մարդկանց ու պատմության համար։ Որպես­զի ժամանակի հետ պատկերները չխամրեն, մոռացութ­յան փոշին չպատի մարտնչող լեռնաշխարհի ըմբոստ ու հրաշալի առասպելը …

Իգնատ Մամյան

Ընթերցել

Advertisements

Թողնել մեկնաբանություն

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

w

Connecting to %s