Մխիթարության կղզին

Հրետանու դղիրդների մեջ մենք չլսեցինք առաջին ամպրոպների ճայթյունները սահմանային  գորշ լեռների վրա: Գարնանը ոչ ոք չդիմավորեց: Ոչ ոք չզգաց առաջին անձրևի հետ արտերից  բարձրացող վայրի համեմի հոտը, որովհետև արտեր չկային, և ընդհանրապես բնության բոլոր բուրմունքները  խեղդված էին վառոդի, բլինդաժներում վառվող կրակների  ծխաշունչ մղձավանջի մեջ: Պատերազմը եղանակի փոփոխություններ չի ընդունում: Հարավային քաղաքում նույն թանձր ու մռայլ գիշերներն  են՝ հատուկենտ շների վայրենացած կաղկանձով, տանիքներից պոկված թիթեղակտորների  նյարդային աղմուկով: Շարունակել կարդալ “Մխիթարության կղզին”

Իգնատ Մամյան. «Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ»

Լոռվա երկնքում դեռ կենդանի են այն արծիվները , որոնց ճախրանքով հիացել է Թումանյանը: Դեռ խշշում են այն կաղնիները, որ հազարավոր ձեռքերով հեռվից կանչում էին հիվանդ բանաստեղծին: Ի վերջո այսօր աշխարհում կան 135-ը բոլորած երկարակյացներ: Բայց ժամանակի ստուգաբանությունը չի վերաբերում հանճարներին, որոնց համար «Հազար տարով, հազար դարով առաջ թե ետ, ի՛նչ կա որ….»:

Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ՝ հավերժություն, որ նրանք զգում ու վայելում են դեռևս մահվանից առաջ՝ «Վեհացնում է ու վերացնում ամենալուր իմ հոգին Տիեզերքի խոր մեղեդին ու մըրմունջը ամենուր»…. Շարունակել կարդալ “Իգնատ Մամյան. «Հանճարների մահը ոչ թե վախճան է, այլ հավերժության սկիզբ»”

ՍԵՐԸ

Ախ, ո՞ւր գնաց,
Ախ, ո՞ւր գնաց
Ոտաբոբիկ ու գլխաբաց…
Ես ամեն ինչ տվել նրան՝
Ապրում էի լոկ իղձերով,
Ի՞նչ էր ուզում, որ չունեցավ,
Կամ ինչի՞ց էր հոգին խռով:
Արդյոք ո՞ւր է հասել հիմա,
Ի՞նչ քամի է դեմքին փարվում,
Նրա անհայտ բախտի վրա
Ի՞նչ թռչուն է թափահարվում… Շարունակել կարդալ “ՍԵՐԸ”

ՎԱՀԱՆ ՏԵՐՅԱՆ

Դեմքս հպել անցյալի խոնավ ապակուն —
Անձրևային մութի մեջ տեսնում եմ հազիվ.
Ճռնչում է հնօրյա կարուսելն այգում,
Առկայծում է մշուշից լապտերը գազի։

Դու հիվանդ ես։
Եվ հանգչող աչքերդ խոնավ
Մի տեսիլք են աղերսում հսկա խավարից.-
Քո դեմ վերջին մի անգամ ցոլցլում է Նա՝
Տխուրաչյա երկիրը — կապույտ Նաիրի։

Մի կառափ է գլորում փողոցով քամին։
Ատամների տակ սեղմած սևացած լեզուն՝
Գլորվում է,
Եվ մտքերն ամեն ցնցումից
Հառաչում են ցավագար կառափի ներսում։ Շարունակել կարդալ “ՎԱՀԱՆ ՏԵՐՅԱՆ”

ԽՈՍՔ ՑԱՎԻ ԵՎ ԱՌՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ

Մեր շուրթերից հնչող ամեն բառ ցավի ճիչ է, ներսում զսպված ամեն զգացում՝ ինքնատանջ տվայտանք, և արդեն ուշ է հավատ- աղերսանքով նայել երկինք, թե՝«Տե՛ր, մի՛ տար զմեզ ի փորձություն»: Ես, որ հավատացել եմ Աստծու գթությանը, հիմա պարտադրված եմ խոստովանել. մեր երկնքում ո՛չ արդար ուժ կա, ո՛չ լուսավոր խիղճ, մեր երկինքը դատա՜րկ, դատարկ է, հարազատներս: Բիբլիական այս մի բուռ հողի վրա մենք ենք ու մեր անընդհատ նորոգվող տառապանքը: Ու երկրաշարժ կոչվող այս զարհուրելի պատիժը՝ բազմաքանակ մահերով ու վիրավորներով, զանգվածային փլուզումներով: Նա հասավ մեր ամենադժվարին պահին, երբ հոգու վիրավորանքից տնքալով մտածում էինք, թե ինչպե՞ս, որտե՞ղ տեղավորենք իրենց բնակավայրերը թողած տասնյակ հազարավոր մեր հարազատներին: Վրա հասավ ահավոր դաժանությամբ՝ մեզ ազգովի դարձնելով սգո տառապալի թափոր… Շարունակել կարդալ “ԽՈՍՔ ՑԱՎԻ ԵՎ ԱՌՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՆ”

ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ

Վաղնջական ցոլքերից նաիրական հրի
Դու հառնում ես անվախճան — որպես հավետ վկա,
Որպես մի հին պատմություն մեր սեպագիր քարի՝
Կասկածներով հալումաշ, ուժով առնական:

Կարսը՝ հեռու և մշուշ-մորմոք ու այգի,
Եվ Կարինե Քոթանջյան, և տետրեր կապույտ,
Եվ խառնված հողմերին քո ժամանակի՝
Քարուխռիվ օրերով թռչում ես անփույթ:

Թող սպասեն գառները եկեղեցու բակում:
Դու գնում ես, որ դառնաս խարազան ու համբույր՝
Հավիտյանս թողնելով միգամած այգում
Եվ Կարինե Քոթանջյան, և տետրեր կապույտ: Շարունակել կարդալ “ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ”

ԴԵՐՎԻՇԸ

Մաշված լաթերի պես նետած ավազներին
Մեր երազները խեղճ ու կարոտներն անտուն,
Հոգնած հայացքներս մթնող հորիզոնին՝
Մենք սպասում էինք Անապատի Մարդուն։

Իմաստունի, մոգի շքեղ պատմուճանով
Նա գալու էր սիրո գավազանը ձեռքին,
Կախարդելու էր մեզ աստեղային ձայնով՝
Փոխարկելով մեր մեջ հառաչանքը երգի։ Շարունակել կարդալ “ԴԵՐՎԻՇԸ”

ՎԻՐԱՎՈՐ ԼԵՌԱՆ ՏՆՔՈՑԸ

Չնայած մամուլով և հեռուստատեսությամբ անընդհատ լսում ենք, թե դարավերջի ազատամարտին գրողները չեն անդրադառնում, սակայն անընդհատ նորանոր գրքեր են հայտնվում ընթերցողների սեղաններին:Հատկապես ՝ վավերագրություններ: Ճիշտ է, որ  դրանցից եզակիներն են գրված հավաստի տվյալների հենքի վրա և բավարար գրագիտությամբ:

Այդ եզակիներից է Իգնատ Մամյանի «Վիրավոր լեռան ճիչը» փաստագրական վեպը: Այն կարդացվում է հաճույքով և մեկ շնչով, լեզուն անպաճույճ է, ոճը՝ գայթակղիչ: Հեղինակը հենց առաջին էջերից ընթերցողի համար թակարդներ է պատրաստում, խոսում ակնարկներով: Վեպը 1991թ. Նոյեմբերյանի շրջանի Ոսկեպար գյուղի մոտ տեղի ունեցած մայիսյան ողբերգության անհայտ մանրամասների և գործողության մութ էջերի բացահայտման մասին է: Շարունակել կարդալ “ՎԻՐԱՎՈՐ ԼԵՌԱՆ ՏՆՔՈՑԸ”

Հ Ա Յ Ը

Լուսանկարը՝ «Hetq.am»-ի
Լուսանկարը՝ «Hetq.am»-ի

Քրիստոնյա երկրի գմբեթների վրա
Զրնգում են խաչերն աղետալի ճիչով.
Բիբլիական լույսը աչքերի մեջ վառած`
Ո՞ւր է գնում հայը
Ալեկոծված դարի տագնապների միջով:

Ո՞ւր է գնում հայը.
Դեմը՝ դավեր ու ոխ,
Սև չարության ամպն է դեմքին շնչում,
Կաղկանձում են շուրջը կրքեր ասպատակող
Ու ձորերից լուսնի շնագայլն է հաչում: Շարունակել կարդալ “Հ Ա Յ Ը”