Հավերժական պատարագ

Երկիրը պատող ցուրտ ու խավարի մեջ թույլ ներշնչանքները կամ իսպառ հանգչում են, կամ երբևէ կրկին ճառագելու աղոտ հույսով փակվում իրենց խեցիներում: Իսկ զորեղները կարողանում են երկրային հոգսերի խառնարանից վերանալ ոգու օթևանները, որտեղից նրանց լույսն ավելի պայծառ ու ավելի անհրաժեշտ է շողում: Այդ լույսն է, որ մեզ՝ ցածում տառապողներիս, սովորեցնում է ցավն ու կարիքն արհամարհելու, այսինքն՝ մարդ մնալու շքեղ արվեստը: Մեր վերջին այդ ուսուցիչը Համո Սահյանն էր: Նա էր, որ 1990-93 թթ. ծանր տարիներին ոչ միայն չհանձնվեց ներշնչանքների համատարած տեղատվությանը, այլև հանճարեղորեն ըմբոստացավ սեփական խոսքի դեմ, թե՝ «Մայրամուտի ժամանակ արևը թույլ է լինում, /Հողմերը ծույլ են լինում մայրամուտի ժամանակ…»: Continue reading “Հավերժական պատարագ”

Advertisements

Չլդրանի կռիվը

Հատված «Արծիվների օրենքը» փաստագրական վիպակից

Արծիվների առաջին գումարտակը կազմավորվեց ընդամենը մի քանի օրվա ընթացքում: Նախապատրաստության բոլոր հարցերում արարողապետը Գարիկ Շառոյանն էր: Զինյալ շարժմանը նա մասնակցում էր առաջին օրից, Նոյեմբերյանում ջոկատ էր ղեկավարել, Գորիսի ինքնապաշտպանական կռիվներում գումարտակ էր առաջնորդել՝ դառնալով իսկական կադրային հրամանատար, և պատահաբար չէ, որ նրան էր վստահված դեպի Ղարաբաղ ելնող «Արծիվ-1»-ի ամբողջ նախապատրաստությունը: Continue reading “Չլդրանի կռիվը”

ՀԱՅԸ

Տերը թռչունին ստեղծեց երկու սքանչելի նպատակով. երկնքի ամայությունը մխիթարելու և նրա ամպ ու անձրևի տակ տառապող մարդու մեջ երազանքը պահպանելու համար: Նայի՛ր թռչունին, տե՛ս նրա ճախրը ազատության ոլորտներում, և տանջանքին վերանալով գնա: Դեպի խորհրդավորը, հրաշալին, անվախճանը: Հասնելը կարևոր չէ, հասնելու տենչով ապրելն է կարևորը:
Այս իմացությունը մեր մեջ թափանցում է երևի թե առաջին սիրո հետ, և վաղ պատանության այն օրերին, երբ ես ճանաչեցի Գևորգ Գրիգորյանին, մենք արդեն վայելում էինք չբացատրված այդ հոգեկան առնչությունը: Չգիտեմ ով, չգիտեմ ինչու կամեցավ, որ հինգ տարով ես հեռանայի սերերի ու տագնապների իմ էություն-աշխարհից և աննպատակ գոյություն քարշ տայի առողջարանային մի փոքրիկ քաղաքում: 15 տարեկան պատանի, ամբողջ ներսս հեռավոր լեռներից եկող զանգի ղողանջ (որը հետո պիտի կոչվեր բանաստեղծություն), և իմ ապրումների հետ որևէ կապ չունեցող զբաղմունք` ոչխարաբուծության ու կաթի տեխնոլոգիայի ուսանում: Continue reading “ՀԱՅԸ”

Միջոցառում` նվիրված Իգնատ Մամյանի 70-ամյակին

Բանաստեղծները չեն մահանում, հեռանալով երկրային ճանապարհից` նրանք ապրում են իրենց արարած գրքերում, եւ ամեն սերունդ նրա արարած տողերով ապրում է պոետի զգացմունքները, քայլում նրա մանկության սարերի արահետներով, համակվում բանաստեղծի ապրած սիրով:

2008թ.-ին երկրային կյանքից հեռացավ Իգնատ Մամյանը, ում հատուկ էր ռոմանտիկ ոգին, մտքի մեծ թռիչքը, հայրենի Նոյեմբերյան աշխարհի նկատմամբ անհուն սերը, հայրենիքի պատշպանների հանդեպ պաշտամունքը: Բեղուն էր նրա գրիչը, հարուստ` գրական ժառանգությունը:

Իգնատ Մամյանի ծննդյան 70-ամյակի կապակցությամբ հոկտեմբերի 28-ին Նոյեմբերյանի քաղաքային գրադարանում կայացավ միջոցառում,որը Տավուշի մարզպետարանի աջակցությամբ կազմակերպել էր Նոյեմբերյանի մշակույթի կենտրոնը: Մասնակցում էին Նոյեմբերյան համայնքի ղեկավար Կարեն Աբազյանը, Տավուշի մարզպետարանի աշխատակազմի կրթության,մշակույթի եւ սպորտի վարչության պետ Կարեն Նազարյանը, Իգնատ Մամյանի այրին`Արմենուհի Ծատուրյանը, բանաստեղծի Սասուն եւ Դավիթ որդիները`իրենց ընտանիքներով,նոյեմբերյանցի մտավորականներ: Continue reading “Միջոցառում` նվիրված Իգնատ Մամյանի 70-ամյակին”

Պիտի այնքան գնաս, մինչև լույսը երևա, և դու խառնվես լույսին

Նոյեմբերյան համայնքի քաղաքային գրադարանում ՀՀ Տավուշի մարզպետարանի աջակցությամբ Նոյեմբերյանի մշակույթի կենտրոնի կողմից կազմակերպվեց գրական միջոցառում` նվիրված Իգնատ Մամյանի 70-ամյակին:

Իգնատ Մամյանը ծնվել է Նոյեմբերյանում, 1947 թվականի օգոստոսի 22-ին, իսկ գրական աշխարհ մուտք գործել 70-ական թվականների սերնդի հետ:

Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո աշխատանքային և ստեղծագործական ուղին սկսել է Նոյեմբերյանի «Ծիածան» շրջանային թերթում, 1976-1980 թվականներին եղել «Սովետական Հայաստան» պաշտոնաթերթի թղթակիցը, 1980 թվականին նշանակվել որպես «Ծիածան»-ի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1982 թվականին` «Գրական թերթի» պատասխանատու քարտուղար:

This slideshow requires JavaScript.

Continue reading “Պիտի այնքան գնաս, մինչև լույսը երևա, և դու խառնվես լույսին”

ԵՎ ԱՆՑԱՆ ՏԱՐԻՆԵՐԸ

Սիրելի՛ Իգնատ, թվում էր՝ անչափ հեշտ պիտի լինի քո մասին փոքրիկ մի խոսք գրելը. երկար տարիների մտերիմ ընկերոջ ու գրչեղբոր, խորունկ բանաստեղծի ու կրակոտ հրապարակախոսի մասին, ում հետ կապված հիշել- ասելու այնքա՜ն շատ բան կա: Բայց արի ու տես, որ հենց դա էլ ինձ խանգարում է կարծես, ո՞րն ասել ու ո՞րը թողնել, ինչի՞ց սկսել: Գուցե մեր առաջին իսկ «հանդիպումից» «Ավանգարդ» թերթի գրական էջում՝ «Երիտասարդ գրողների ծաղկաձորյան խորհրդակցությանն ընդառաջ» խորագրի ներքո: Բանաստեղծություններդ այնտեղ իսկույն գրավել էին ինձ քնարական շնչով ու անկեղծությամբ, իսկ կատարման վարպետությունը, զարմանալի սահուն, բարեհունչ հանգավորումը, ճիշտն ասած, նույնիսկ կասկած էին հարուցում. իրո՞ք երիտասարդ կամ սկսնակ բանաստեղծ է էջի իմ հարևանը… Continue reading “ԵՎ ԱՆՑԱՆ ՏԱՐԻՆԵՐԸ”

«Հեռավոր զանգերի կանչը»

heravorzangerikanchyԶանգերը ժամանակների հեռվից ընթերցողին են հասցնում «Այրում» կայարանում անցյալ դարի 50-60-ականներին ապրած մի սերնդի ճակատագրի ղողանջները: Թվում է` հետպատերազմական զրկանքներով, ստալինյան բռնությունների իրողությամբ մթագնած ու անորոշ հույսերի այդ ժամանակաշրջանը այսօրվա ընթերցողին պետք է որ չհետաքրքրի. այժմ ապրում ենք բոլորովին այլ մի իրականության մեջ, երբ ապրողներին հուզողը մոտիկ անցյալի ու հոգսաշատ ներկայի թելադրած և հրատապ լուծում պահանջող նոր խնդիրներն են: Սակայն…

Սակայն եթե  «Հեռավոր զանգերի կանչը» գիրքը ձեռքն առնողը այսպիսի խոհերով այն ցած դնի` առանց ընթերցելու ամբողջական գեղարվեստական պատումի մեջ ամփոփված առանձին պատմվածքները, անշուշտ, կկորցնի իսկական գեղարվեստին առնչվելու, գրքից գեղագիտական հաճույք ստանալու մի լավ հնարավորություն:

Continue reading “«Հեռավոր զանգերի կանչը»”

Սարաշխարհ (Տեսանյութ)

Դրախտների մի հավք է անցնում լեռնաշխարհի վրայով, կախարդական մի թռչուն՝ աչքերում նախնական լուսաբացների պայծառ ու մաքուր ցոլքեր և փետուրների մեջ՝ Եդեմային հովիտների անաղարտ շունչը։ Նա երգում է ամպոտ բարձունքների վրա, և աստղերը՝ նրա երգով ներշնչված, մաքրվում են ձմռան թուխպ ու մշուշներից, հստակ ու երանելի շողում հավերժական լեռների Երկնքում։ Նրա թևաբախումից սարալանջերին արթնանում, շնչավորվում են խոտ և ծաղկունք՝ աշխարհը լցնելով անուշ բուրմունքներով։ Թևից զմրուխտե փետուր է ընկնում դատարկ, սարսռուն սարաշխարհին, և անտառները կանաչ սաղարթներ են հագնում, լցվում հեքիաթային խշշոցով։ Եվ աղբյուրներն են արթնանում քնած մանուկների պես, և մութ փչակներն ու ժայռախոռոչները լցվում են վայրի մեղուների տաք, բուրավետ ժխորով։ Անցնում է դրախտների թռչունը լեռնաշխարհի վրայով՝ սփռելով ներշնչանք, լույս ու շարժում։ Continue reading “Սարաշխարհ (Տեսանյութ)”

Հիշատակների լապտերավառը

12032016

Նամակ զինվորի հորը

Ինչպիսի խաղաղություն էլ աշխարհին իջնի, քո պատերազմը չի՛ վերջանալու, Վարոս Մինասյան: Քո պատերազմը մոռացություն ու հաշտեցում պարտադրող բիրտ ժամանակի դեմ է, որի կամքը կատարելու դեպքում մենք կդառնանք այթմատովյան մանկուրտներ, և մեր երկիրը մեզ համար կլինի աշխարհի այլ վայրերից ոչնչով չտարբերվող գորշ ու անորոշ տարածք: Քո կռիվը ժամանակիս կործանվող աոաքինության համար է, ազգային մեր խղճի համար, որը դարձել է շքեղ դղյակների ստվերում թափառող հալածական մուրացիկ: Continue reading “Հիշատակների լապտերավառը”